Op excursie naar Parijs tijdens de eerste hittegolf van het jaar. Als we dit een half jaar geleden hadden geweten, hadden we het anders gepland. Maar weer is ongrijpbaar en je hebt er als mens geen invloed op. Wat je wel kan veranderen is planning, tempo en je blik op de stad. Dat is wat we deden: tóch naar Parijs, maar met een aangepast programma, een wat langzamer tempo en oog voor wat hitte doet met Parijs en wat Parijs doet met de hitte.
Op het moment dat we woensdagochtend de trein uitstapten op Gare du Nord, viel de hitte als een warme wolk over ons heen. Een wolk die ons de drie dagen erna niet meer zou loslaten. Het eerste wat opviel was het gebrek aan airco en frisse lucht in het openbaar vervoer. En dat terwijl de stad zelf een goedkoop ov-kaartje aanbiedt als er pieken in de luchtvervuiling gemeten worden. Oftewel; je stimuleert mensen om met het openbaar vervoer te reizen, terwijl datzelfde vervoer niet is ingericht om voldoende koelte te genereren als het warm is en met meer mensen nóg warmer wordt.
Parken
Wat doe je als het warm is? Dan zoek je de koelte op; parken, water en airco. Parken heeft Parijs in verschillende formaten. En er wordt ook al jaren geïnvesteerd in meer groen. Op donderdagochtend bezochten we in alle vroegte de eerste eco-wijk van Parijs: ZAC Clichy-Batignolles. Deze nieuwbouwwijk is gebouwd op een voormalig spoorwegemplacement en het groene hart van de wijk is een stadspark van 10 hectare. Gids Marcia Mendonça wandelde met ons van schaduwplek naar schaduwplek en vertelde ondertussen meer over de ontstaansgeschiedenis van de wijk, de rol van de wijk in groter Parijs en de lessen die we uit deze ontwikkeling kunnen trekken. We verbaasden ons over het feit dat alle parken in Parijs voorzien moeten zijn van een omheining van minstens 2m hoog. Maar ook toch het innovatieve afval-inzamelsysteem d.m.v. een ondergronds buizensysteem, niet blijkt te werken waardoor de plinten van de gebouwen nu volstaan met containers. En, niet geheel onverwachts, blijken groene gevels alleen te werken als de planten en struiken in volle grond staan.
Stadsbossen
De stad Parijs heeft ook het initiatief genomen om meer groen toe te voegen op bestaande plekken. Zo worden rotondes deels opgeheven en te beplanten met bomen. Hierdoor ontstaan kleine stadsbossen, die zorgen voor verkoeling en vergroening. Het voorbeeld wat we bezochten was bij Place du Colones Fabien. Het stadsbos is nét geopend en hoewel het nog tot wasdom moet komen, maken de bomen en de beschoeiing nu al een verschil. Andere voorbeelden in Parijs van vergroening zijn o.a. het stadsbos op Place de Catalogne (ook een rotonde), de bomen die zijn aangeplant bij het stadhuis van Parijs en de wandelpaden over de Petite Ceinture, een oude spoorlijn rondom Parijs. We droomden samen welk plein in Amsterdam we zouden willen en kunnen vergroenen en kwamen tot de conclusie dat het Mercatorplein een goede optie is. Wie weet ooit…
Water
Water heeft Parijs ook, in de vorm van de Seine, kanalen, fonteinen en water- en vernevelpunten. Waar we het allemaal over eens waren, is dat het aanbod aan waterpunten fantastisch geregeld is in Parijs. Je kan op veel plekken je waterfles vullen en jezelf afkoelen. Dat heeft ons meermaals gered van oververhitting. Verneveling daarentegen doet weinig. Veelal komt de nevel enkel op asfalt terecht, waar het meteen verdampt en het zorgt voor weinig afkoeling. Zwemmen kan ook in Parijs; o.a. in het Canal Saint-Martin, in delen van de Seine en in verschillende zwembaden zoals het nieuwe olympische zwembad Olympics Aquatics Centre Saint-Denis (waar een aantal van ons de architectuur zwemmend konden bewonderen). Maar voor zo’n grote stad valt het aanbod wat ons betreft toch echt wat tegen. Wij zochten in de middag veelal het Canal Saint-Martin op. En hoewel er veel mensen waren, was het niet overweldigend druk. Waarschijnlijk omdat het midden in het centrum van Parijs ligt, waar niet de meeste mensen wonen. Hoe het in de buitenwijken van Parijs geregeld is, daar weten we het antwoord helaas niet op. Fonteinen boden trouwens vaak ook verkoeling, doordat je erin kan lopen of in ieder geval je shirt of handdoek kan natmaken. En moet je van al dat water naar de wc? Geen probleem. Er zijn zoveel gratis openbare wc’s, dat mannen én vrouwen bijna overal terecht kunnen. Hoe fijn!
Airco
Airco dan. Het is begrijpelijk dat er relatief weinig airco is in restaurants, cafés en openbare gebouwen. Het verbaasde ons wel dat de hitte ervoor zorgde dat veel musea hun deuren sloten, terwijl dit juist de plekken zijn waar je verkoeling verwacht te vinden midden in de stad. Het museum dat we wel konden bezoeken, Fondation Louis Vuitton, ligt dan weer relatief ver uit het centrum en is slecht verbonden met het openbaar vervoer. En hoewel het aan de rand van het park/bos Bois du Bologne ligt, is dit dan weer geen plek waar je je overal op je gemak voelt. Het bezoek was het waard, want koel was het er wel. De expositie over Alexander Calder beviel goed, helaas waren we van het gebouw wat minder van onder de indruk.
Ondanks de hitte, of misschien wel dankzij de hitte, kijken we terug op een fantastische excursie naar Parijs. Het aanpassen van het programma zorgde ervoor dat er meer ruimte was voor spontaniteit, zoals zwemmen, een siësta houden, een zoektocht naar een gezellig park, of het bezoeken van een museum. Met voldoende schaduw, water en verkoelingsmogelijkheden, een hotel met airco, een verlaagd tempo en een andere indeling van de dag was het redelijk vol te houden. Maar het vraagt veel van een stad, de mensen en de manier waarop het leven, de openbare ruimte en de woningbouw zijn ingericht. Dat past op dit moment niet bij de verwachte temperaturen die op ons afkomen. Werk aan de winkel dus!
